naam
naam
Kunstwerk van de Maand

iedere maand presenteren we een bijzonder kunstwerk voor een bijzondere prijs
Jan Peter van Opheusden    Kinderportret
Overzichtsexpositie wisselende exposities in galerie ARTnivo
Matthieu Wouters - Rotterdam Kop van Zuid
Nieuws ++     

Harry de Haan exposeert in Galerie Böhmer in Mannheim. De opening vindt plaats op 28 september   meer..

ARTNIVO op kunstbeurs aan de Westeinderplassen. Van vrijdag 31 augustus t/m zondag 2 september neemt galerie ARTnivo   meer..

Joséphine Verbist exposeert in Arti et Amicitiae in Amsterdam. Op vrijdag 6 juli opent een jubileumexpositie   meer..

Thea van Rijn en Jan Pieter van den Bos op expo van internationale grafiek. Van 27 mei tot 8 juli wordt in Cadzand in galerie   meer..

Thea van Rijn toont Harry de Haan. In Dordrecht wordt in het atelier van Thea van Rijn werk getoond   meer..

Rob Jacobs neemt deel aan Glory internationaal plein air Festival. Van 28 april t/m 6 meei wordt in Bergen   meer..

ARTnivo naar ArtFair Alkmaar. Op 30 en 31 maart en 1 april wordt in de Grote Kerk in Alkmaar   meer..

Kunststromingen

Abstract-expressionisme
Arte Povera
Art Informel
Art Nouveau
Bauhaus
Der Blaue Reiter
Die Brucke
De Camden Town-groep
Cobra
Colour-Field Painting
Conceptuele kunst
Constructivisme
Dada
Expressionisme
Fauvisme
Fluxus
Futurisme
Gutai-groep
Impressionisme
Independent-groep
Kubisme
Minimalisme
Nabis
Neo-dada
Neo-expressionisme
Die Neue Sachlichkeit
New British Sculpture Group
Nouveau Réalisme
Opart
Orfisme
Pittura Metafisica
Popart
Post-Painterly Abstraction
St-Ives-groep
Situationisme
Socialistisch realisme
Spazialismo
De Stijl
Suprematisme
Surrealisme
Tachisme
Vorticisme
Weense School

Abstract expressionisme

Een stroming binnen de Amerikaanse schilderkunst die zich in de jaren veertig in New York heeft ontwikkeld.
Het is de eerste Amerikaanse avant-garde beweging die invloed heeft uitgeoefend op de Europese schilderkunst. Voorheen volgde de Amerikaanse kunst de ontwikkelingen in Europa. De dominate positie van Parijs werd door toedoen van de Tweede Wereldoorlog overgenomen door New York.
De abstract expressionisten gebruikten steevast grote doeken waarop ze de verf snel en krachtig aanbrachten, vaak met behulp van grote kwasten, maar soms ook door de verf direct over het doek te laten druipen of ertegenaan te smijten.
Die expressieve wijze van schilderen werd vaak van minstens zo groot belang geacht als het uiteindelijke schilderij.
Er waren evenwel ook abstract expressionistische schilders die het zuiver abstracte beeld op een ingetogener, mystieker wijze benaderden.
Niet al het werk dat door deze stroming werd voortgebracht was volkomen abstract (zie De Kooning en Guston) of expressief (zie Newman en Rothko), maar in alle gevallen ging men ervan uit dat een spontane aanpak van de kunstenaar de creativiteit van het onbewuste vrijmaakte.

Arte Povera

Arte povera – letterlijk 'arme kunst' – werd voor het eerst als stroming aangemerkt in 1967 door de Italiaanse kunstcriticus Germano Gelaat, die ook de belangrijkste propagandist van de stroming werd.
Het is een overwegend Italiaanse stroming waarvan de invloed doorwerkte tot ver in de jaren zeventig.
De werken – hoofdzakelijk driedimensionale sculpturen – werden gemaakt van de meest eenvoudige materialen, vaak afkomstig uit de natuur.
Modder, twijgjes, lappen stof, vodden, papier, vilt en cement, het werd allemaal gebruikt in een poging natuur en cultuur te doen samensmelten als een weerspiegeling van het eigentijdse leven.
De kunstenaars waren een soort alchemisten, die metafysische waarheden aan deze rudimentaire materialen onttrokken.
In lijnrechte tegenstelling tot de minimalisten verlangden zij naar een zintuiglijke, gepassioneerde kunst.

Art Informel

Het Franse woord 'informel' dient in dit verband eerder als 'vormloos' dan als 'informeel' te worden opgevat.
In de jaren vijftig zochten de kunstenaars van deze stroming naar een nieuwe manier om beelden te scheppen zonder gebruikte maken van herkenbare vormen, zoals hun voorgangers dat hadden gedaan (zie kubisme en expressionisme).
Hun streven was erop gericht de geometrische en figuratieve vormen op te geven en een nieuwe artistieke taal te ontdekken.
Ze bedachten vormen en werkwijzen die al improviserend ontstonden.
Het werk van de art informelkunstenaars is uiterst gevarieerd, maar komt overeen in de toepassing van de vrije penseelvoering en de dikke lagen verf.
Evenals het abstract expressionisme, dat zich in dezelfde tijd in Amerika ontwikkelde, is art informel een zeer ruime begripsaanduiding waaronder zowel figuratieve als non-figuratieve schilders gevat kunnen worden.
Hoewel de stroming hoofdzakelijk in Parijs was gecentreerd reikte de invloed ervan ook naar andere delen van Europa, met name naar Spanje, Italië en Duitsland.

Art Nouveau

Een Franse term die 'nieuwe kunst' betekent.
Art nouveau was een decoratieve stijl in de bouwkunst en de binnenhuisarchitectuur die in de jaren tachtig van de vorige eeuw in Europa en de Verenigde Staten ontstond en van ingrijpende invloed was op de beeldende kunst en vormgeving.
De stroming werd getypeerd door gestileerde, golvende lijnen en krommingen en organische vormen zoals ranken en bladeren.
De schilderkunst van de art nouveau wordt gekenmerkt door overdadige dessins en elegante vrouwenfiguren met lang, golvend haar.
Het verfijnde grafische werk van Aubrey Beardsley vertegenwoordigt de neiging tot eroticisme en decadentie, terwijl de ontwerpen van Charles Reunie Mackintosh een meer ingehouden, geometrische variant laten zien.
De stijl werd naar nieuwe, verbeeldingrijke hoogten gevoerd door de Spaanse architect Antonio Gaudi.

Bauhaus

De Bauhaus-school werd opgericht in 1919 in Weimar door de architect Walter Gropius en werd gedurende de jaren twintig het centrum van de moderne vormgeving in Duitsland.
Het doel van de school, dat een deel van het socialistisch gedachtengoed uit het Europa van die tijd weerspiegelde, was om de kunst en de vormgeving naar het terrein van het dagelijks leven te brengen.
Gropius was de overtuiging toegedaan dat kunstenaars en architecten als ambachtslieden moesten worden beschouwd en dat hun scheppingen praktisch van aard en betaalbaar moesten zijn.
De typerende Bauhaus-stijl was eenvoudig, geometrisch en uiterst verfijnd.
In 1933 werd de school gesloten door de nazi-leiders, die beweerden dat de instelling een broedplaats van communistisch intellectualisme vormde.
Hoewel de school in fysieke zin was opgeheven bleven de leidinggevende kunstenaars hun idealistische voorstellingen verspreiden, ook nadat zij Duitsland hadden verlaten en naar allerlei plaatsen ter wereld waren geëmigreerd.

Der Blaue Reiter

Een groep Duitse expressionisten, opgericht in Munchen in 1911.
De naam (De blauwe ruiter), is ontleend aan een schilderij van Kandinsky.
Hoewel er in de strikte zin des woords niet sprake was van een beweging met een welomschreven program, neigde de groep in zijn geheel wel meer naar mystiek en spiritualiteit dan de andere grote expressionistische schildersbent, Die Brucke.
Tot de belangrijkste schilders behoorden Marc en Macke, bij wie in 1912 Klee en Delaunay zich aansloten.

Die Brucke

Een groep expressionistische schilders, opgericht in Dresden in 1905.
De naam betekent De Brug en wijst op het feit dat de kunstenaars hun werk beschouwden als een brug tussen het verleden en de toekomst.
De schilders van Die Brucke, die niet zozeer een hechte groep vormden maar eerder in een nogal los verband tot elkaar stonden, hadden (deels onder invloed van de fauvisten) een sterke voorkeur voor levendige kleuren, vereenvoudigde, natuurlijke vormen en een expressief lijngebruik, hetgeen zich bijzonder goed leende voor grafisch werk.
Tot de schilders die in verband gebracht worden met de groep behoorden Kirchner, Nolde en Pechstein.
De groep verhuisde in 1910 naar Berlijn en werd in 1913 ontbonden.

De Camden Town-groep

Een in 1911 opgerichte groep van Engelse schilders, die dikwijls samenkwamen in de NoordLondense studio van Sickert.
Ze ontleenden veel van hun stof aan het grootsteedse arbeidersleven en werden beinvloed door Van Gogh en Gauguin.
In 1913 smolt de groep met andere schilders gezelschappen, waaronder met name de groep van de vorticisten, samen tot de Londen-groep.

Cobra

Een internationale groep schilders die in Europa bestaan heeft van 1948 tot 1951.
De naam Cobra werd gevormd door de beginletters van de steden waaruit de oorspronkelijke leden van de groep afkomstig waren (Kopenhagen, Brussel en Amsterdam).
Cobra-schilders stonden de onbelemmerde expressie van het onbewuste voor, legden de verf dik op het doek en gebruikten opvallende kleuren teneinde hun werk vitaliteit en kracht mee te geven.
Bovendien bedienden ze zich van grillige, aan de noordse folklore ontleende beelden evenals van mystieke symbolen, en minder van zuiver abstracte vormen.

Colour-Field Painting

Een vorm van abstract expressionistische schilderkunst waarbij de nadruk meer lag op het gebruik van kleur dan op het krachtige gebaar als belangrijkste uitdrukkingsmiddel.
DE stroming is van Amerikaanse origine.
Colour-field-schilderijen worden gekenmerkt door grote vlakken met intense, volle kleuren, zoals die van Rothko, Newman en Still.
Het feit dat deze schilders de expressieve penseelvoering verwierpen bereidde mee de weg voor de post-painterly abstraction en het minimalisme.

Conceptuele kunst

Bij deze stroming staat het idee centraal dat het 'concept' achter het werk van groter belang is dan de technische vaardigheid van de kunstenaar die het werk maakt.
Conceptuele kunst werd een belangrijk internationaal fenomeen in de jaren zestig in zeer uiteenlopende verschijningsvormen.
De ideeën of 'concepten' kunnen op tal van manieren worden doorgegeven, met behulp van bijvoorbeeld tekstmateriaal, plattegronden, diagrammen, films, video's, foto's en performances.
Het uiteindelijke werk kan zowel in een galerie worden tentoongesteld, alsook voor een speciale locatie worden ontworpen.
In sommige gevallen wordt het landschap zelf een geïntegreerd onderdeel van het werk van de kunstenaar, zoals bij de land-art van Long of de environment-sculpturen van Christo.
De ideeën zoals die door conceptuele werken worden uitgedragen zijn ontleend aan de filosofie, het feminisme, de psychoanalyse, filmstudies en het politiek activisme.
Het idee van de conceptuele kunstenaar als maker van ideeën en niet zozeer van objecten ondermijnt de traditionele opvattingen omtrent de status van de kunstenaar en het kunstobject.

Constructivisme

Een abstracte kunststroming, in het leven geroepen in 1913 in Rusland.
Het constructivisme rekende af met alle traditionele ideeën omtrent kunst door daar de opvatting tegenover te stellen dat de kunst de vormen en processen van de moderne technologie zou moeten nabootsen.
Een sculptuur werd 'geconstrueerd' met behulp van industriële materialen en technieken, terwijl in de schilderkunst abstracte vormen werden aangewend om structuren te creëren die deden denken aan machinetechnologie.
Hoewel het 'zuivere' constructivisme slechts gedurende de eerste jaren van de revolutie in Rusland en vogue was, zijn de doelstellingen en idealen in de hele twintigste eeuw door allerlei kunstenaars nagestreefd.

Dada

De doelbewust betekenisloze naam dada werd gegeven aan een internationale stroming die het maken van anti-kunst nastreefde en zijn bloei beleefde tussen 1915 en 1922.
De activiteiten waren voornamelijk geconcentreerd in het Zdricher Cabaret Voltaire, waar gelijkgezinde dichters, schilders, schrijvers en toonkunstenaars gezamenlijk deelnamen aan experimentele activiteiten zoals automatisch tekenen of het maken van nonsens-poëzie en 'lawaai-muziek'.
Dada was een heftige reactie op het snobisme en het traditionalisme van het artistieke establishment.
Een typisch dadaistisch kunstwerk was de ready-made, in principe niet meer dan een alledaags voorwerp dat uit zijn oorspronkelijke context was gelicht en als kunstwerk werd tentoongesteld.
De dada-beweging, met zijn cultus van het irrationele, heeft een belangrijke invloed gehad op het surrealisme van de jaren twintig.

Expressionisme

Een beweging in de schilderkunst die hoofdzakelijk was geconcentreerd in Duitsland tussen 1905 en 1930.
Expressionistische schilders probeerden picturale vormen te ontwikkelen die eerder de innerlijke gevoelens van de schilder weergaven dan dat ze de wereld buiten hem verbeeldden.
De expressionistische schilderkunst is intens, hartstochtelijk en uiterst persoonlijk van aard, gebaseerd op het idee dat het doek het vehikel van emoties is.
Heftige, onwerkelijke kleuren en theatrale wijze van schilderen zorgen ervoor dat een typisch expressionistisch schilderij zindert van de vitaliteit.
Voor tal van expressionistische schilders was Vincent van Gogh, met zijn bezeten schilderstijl en uitzonderlijk kleurgebruik, de inspiratiebron bij uitstek.

Fauvisme

In 1905 werd er in Parijs een tentoonstelling gehouden waarbij een vertrek was ingericht met schilderijen van onder andere Derain, Matisse en Vlaminck, die een uitbarsting van pure, sterk contrasterende kleuren vormden.
Een criticus noemde de makers van deze schilderijen 'les fauves' (de wilde dieren) en die naam bleef hangen.
De 'wildheid' kwam voornamelijk tot uitdrukking in de krachtige kleuren, de dynamische penseelvoering en de expressieve diepte van hun schilderijen, die een fantastische, vreugdevolle wereld van verhevigde emotie en kleur oproepen.
Matisse, de schilder van onder andere kleurrijke landschappen en portretten, wordt doorgaans beschouwd als de leider van de groep.

Fluxus

Fluxus -actief tussen het begin van de jaren zestig en het midden van de jaren zeventig — vertegenwoordigde meer een geesteshouding dan een specifieke stijl.
De term werd voor het eerst gebruikt in 1961 door George Manciunas ter typering van een staat van voortdurende beweging en verandering.
Fluxus bezat eenzelfde iconoclastische ideologie als dada en was gecentreerd rond een los groepje revolutionaire kunstenaars in Europa en de Verenigde Staten, dat reageerde tegen traditionele vormen van kunst.
Hun aanpak varieerde van happenings, interactieve performances, video's, poëzie en objets trouvés, en vormde een belangrijke wegbereider voor de performance en conceptuele kunst.

Futurisme

Een avantgarde-beweging, opgericht in Milaan in 1909 door de Italiaanse dichter Filippo Marinetti.
De aanhangers streefden ernaar Italië te bevrijden van de last van zijn verleden en verheerlijkten alles wat modern was.
De futuristen werden gefascineerd door moderne machinerieën, vervoer- en communicatiemiddelen.
In hun schilderijen en sculpturen bedienden ze zich van hoekige vormen en krachtige lijnen om een idee van dynamiek op tev roepen.
Een van de belangrijkste kenmerken van futuristische kunst was de poging om beweging en snelheid vast te leggen.
Meestal werd dit gedaan door verscheidene beelden van hetzelfde voorwerp of dezelfde figuur in een steeds iets gewijzigde positie samen te brengen, waardoor de indruk van een vloeiende beweging ontstond.

Gutai-groep

Eerste radicale, naoorlogse groep in Japan, opgericht door de schilder Yoshihara in Osaka in 1954, als reactie op het reactionaire artistieke milieu van die tijd.
Deze invloedrijke groep, ook wel bekend onder de naam Gutai Bijutsu Kyokai, ontwierp grootschalige, multimediale environments en hield performances en theatrale optredens.
Bij veel van de activiteiten van de groep — die als de voorlopers van de latere happenings uit het eind van de jaren vijftig in New York beschouwd kunnen worden — ging het om een soort lijfelijke uitputtingsslag.
Schilderijen werden gemaakt in het kader van een performance, en deze beklemtoning van het proces en de handeling van het scheppen van een kunstwerk zou een belangrijke invloed hebben op het werk van Pollock en de abstract expressionisten.

Impressionisme

Een beweging in de schilderkunst, ontstaan in Frankrijk in de jaren zestig van de vorige eeuw.
Impressionistische schilders werden gefascineerd door de relatie tussen licht en kleur.
Ze schilderden met onvermengde verf en in een vrije penseelvoering.
Ook in de stofkeuze toonden ze zich radicaal: ze gingen de vertrouwde historische, religieuze of romantische thema's uit de weg en concentreerden zich op landschappen en taferelen uit het dagelijkse leven.
De naam van de beweging werd voor het eerst schertsenderwijs gebruikt door een journalist, naar aanleiding van een van Monets schilderijen: Impressie — Zonsopgang.
Monets latere reeks schilderijen van waterlelies, waarin de aandacht voor de kleur omwille van de kleur zelf vooropstond, effende de weg voor de abstractie.

Independent-groep

Een los verband van Britse kunstenaars - onder wie Hamilton en Paolozzi — die gedurende de eerste helft van jaren vijftig regelmatig bijeenkwamen in het Instituut voor eigentijdse kunst in Londen.
Tijdens die bijeenkomsten, die interdisciplinair van aard waren, stonden met name wetenschap en technologie, muziek, theater en beeldende kunst centraal.
Met hun in de Londense Whitechapel Art Gallery gehouden tentoonstelling Dit is morgen, waarvoor het eigentijdse leven als uitgangspunt diende, introduceerden zij de populaire cultuur en de massamedia in de Britse kunst en stonden ze aan de wieg van de popart.

Kubisme

Deze revolutionaire manier om een schilderkunstige voorstelling te maken werd gedurende de eerste tien jaar van deze eeuw bedacht en ontwikkeld door Picasso en Braque.
Hoewel het er op het eerste gezicht abstract en geometrisch uit ziet verbeeldt een kubistisch schilderij wel degelijk reële voorwerpen.
Ze zijn evenwel op het doek 'afgeplat', zodat verschillende kanten van één en hetzelfde ding tegelijkertijd te zien zijn.
Kubistische kunst creëert dus niet de illusie van een ruimtelijk voorwerp, zoals kunstenaars dat sedert de Renaissance hadden geprobeerd te doen, maar definieert voorwerpen in termen van het tweedimensionale doek.
Deze vernieuwing heeft een ingrijpende herijking van de wisselwerking tussen vorm en ruimte tot gevolg gehad en de koers van de westerse kunst voor altijd gewijzigd.

Minimalisme

Een trend in de schilderkunst en de plastische kunst die zich gedurende de jaren zestig en zeventig vooral in Amerika heeft ontwikkeld.
Zoals de naam al aangeeft is minimalistische kunst tot zijn essentie teruggebrachte kunst.
Zij is zuiver abstract, objectief en anoniem, ontdaan van iedere opsmuk of expressie.
Minimalistische schilderijen en tekeningen zijn monochromatisch en dikwijls gebaseerd op mathematische rasterpatronen en lineaire matrixen.
Dat neemt niet weg dat ze wel degelijk een gevoel van verhevenheid kunnen oproepen.
Plastische kunstenaars bedienden zich van industriële processen en materialen zoals staal, perspex en zelfs tl-buizen om geometrische vormen te maken, dikwijls in serieproductie.
Deze sculpturen hebben niets illusionistisch en moeten het enkel hebben van de directe ervaring die de kijker bij het zien van het werk ondergaat.
Het minimalisme kan worden beschouwd als een reactie op de emotionaliteit van het abstract expressionisme, dat gedurende de jaren vijftig in de kunst de boventoon had gevoerd.

Nabis

Een kleine groep Franse schilders van rond 1880-90, die door Gauguins manier van schilderen met pure kleuren werd geinspireerd.
De benaderingswijze van de betreffende schilders wordt het best samengevat in een uitspraak van een van de groepsleden, de schilder Denis: 'Bedenk wel dat een schilderij niet zozeer een paard, een naakt of een of andere anekdote is, maar in de eerste plaats een met kleuren overdekt oppervlak'.
Die schilderijen wor den dan ook gekenmerkt door brede kleurvlakken en -patronen.
De groepsleden hielden zich overigens niet alleen met schilderen bezig: ze waren ook geinteresseerd in het maken van grafisch werk, affiches, boekillustraties, textiele werken en toneeldecors.

Neo-dada

Het voorvoegsel 'neo' (nieuw) wijst op de wederopbloei van een eerdere trend of opvatting.
Zo werd aan het eind van de jaren vijftig de term neo-dadaïstisch gebruikt ter typering van het werk van kunstenaars die teruggrepen op de oorspronkelijke dada-beweging en objets trouvés in hun schilderijen incorporeerden.

Neo-expressionisme

De term neo-expressionistisch wijst op het weer opduiken van expressionistische kenmerken in het werk van schilders uit de Verenigde Staten en Europa (met name uit Duitsland) in het begin van de jaren tachtig.
Neo-expressionistische werken vertonen vaak een hoogst individuele signatuur en zijn over het algemeen met veel verve gemaakt.

Die Neue Sachlichkeit

Deze 'nieuwe zakelijkheid' vormt een stilistische variant binnen het Duitse expressionisme van de jaren twintig, waarin het cynisme dat na de Eerste Wereldoorlog in Duitsland heerste een weerspiegeling vond.
De bij de groep aangesloten schilders, onder wie Dix en Grosz, legden over het algemeen — meer dan de andere expressionisten, die zich vooral met subjectieve en emotionele thema's bezighielden — de nadruk op maatschappijkritiek en politiek engagement.

New British Sculpture Group

Een groep plastische kunstenaars uit het begin van de jaren tachtig, gelieerd aan de Lisson Gallery in Londen.
Hun werk wordt niet gekenmerkt door een overeenkomst in stijl; wel werkten alle kunstenaars met gewone, conventionele materialen en probeerden ze de betekenis van hun werk te verbinden met het leven van alledag.
Wat hen eveneens typeerde was de terugkeer naar het individuele, autonome object, na alle vernieuwingen van de conceptuele kunst en de performances.

Nouveau Réalisme

Een Europese stroming die opkwam aan het eind van de jaren vijftig en zich toelegde op het gebruik van alledaagse voorwerpen en objets trouvés voor esthetische doeleinden.
De term 'nieuw realisme' werd in 1960 in het leven geroepen door de Franse kunstcriticus Pierre Restany.
De hoofdzakelijk in Frankrijk gevestigde nouveaux réalistes ageerden tegen de schilderkunst van het grote gebaar zoals de abstract expressionisten die voorstonden en produceerden werk dat was geworteld in de gewaarwordingen van de eigen tijd.
Oppervlakkig bezien heeft het werk van de nouveaux réalistes veel weg van popart, maar het staat in feite dichter bij de assemblages van Rauschenberg en Dine, waarbij ook de nadruk ligt op gebruik van wegwerpmateriaal voor poëtische doeleinden.

Opart

Een beweging binnen de abstracte kunst die zich ontwikkelde gedurende de jaren zestig.
Bij de opart (een afkorting van 'optical art', dat wil zeggen 'optische kunst') wordt de onvolmaakt-held van het menselijk gezichtsvermogen uitgebuit.
De kunstenaar speelt een spelletje met de kijker door beelden te creëren die lijken te pulseren.
Hoewel het kunstwerk zelf statisch is veroorzaken de gebruikte vormen en kleuren een optische illusie van beweging.

Orfisme

Een term die in 1913 werd gebruikt door de Franse dichter Guillaume Apollinaire ter aanduiding van het werk van Delaunay, dat hij als een nieuwe vorm van abstracte kunst beschouwde, omdat het zijn idioom niet aan de werkelijkheid ontleende maar zijn eigen, onafhankelijke taal bezat.
Delaunay was geïnteresseerd in het effect van verschillende kleuren op het doek en produceerde een reeks schilderijen waarin hij de emotionele uitwerking van onvervalst kleurgebruik verkende.
Hij nam Apollinaire's term over en werkte, samen met zijn vrouw Sonia, zijn ideeën uit tot een heuse stroming onder dezelfde naam.

Pittura Metafisica

Een beweging, opgericht in 1917 in Italië door De Chirico en Carrà.
De naam betekent 'metafysische schilderkunst'.
Het werk van de metafysische schilders wordt gekenmerkt door een vertekend perspectief, onnatuurlijke belichting en vreemde beelden, waarbij kleermakerspoppen en standbeelden dikwijls de plaats innemen van mensen van vlees en bloed.
Door bepaalde voorwerpen in een onwaarschijnlijke samenhang te plaatsen wilden de metafysische schilders een soort magische droomsfeer creëren.
Wat dat aangaat heeft de beweging veel gemeen met het surrealisme, zij het dat de metafysici veel meer dan de surrealisten gefixeerd waren op een strakke compositie en een architecturale lichtval.

Pittura Metafisica

Een beweging in de Verenigde Staten en Engeland die opkwam in de jaren vijftig en zijn inspiratie vooral ontleende aan de voorstellingswereld van de consumptiemaatschappij en de populaire cultuur.
Strips, advertenties en massaproducten speelden daarbij een belangrijke rol.
Een van de vertegenwoordigers van de beweging, Hamilton, heeft de stroming ooit getypeerd als, 'populair, vluchtig, vervangbaar, goedkoop, massaproduct, jong, geestig, sexy, publiciteitsgeil, betoverend en Big Business'.
De vermetele stofkeuze wordt, waar het de schilderijen betreft, dikwijls benadrukt door de scherpomlijnde, foto-achtige weergave en, waar het om sculpturen gaat, door een minutieuze aandacht voor het detail.
Fotomontage, collage en assemblage worden ook veelvuldig toegepast in de popart.
Sommige popkunstenaars namen ook deel aan de happenings.

Post-Painterly Abstraction

Een term, in 1964 in het leven geroepen door de Amerikaanse criticus Clement Greenburg.
Hij gebruikte die ter typering van het werk van een groep schilders die de lijflijke, emotionele stijl van het abstract expressionisme vaarwel hadden gezegd.
Deze schilders verwierpen de vloeiende en spontane stijl van hun voorgangers; ze smeerden het pigment op het doek om elk spoor van penseel of kwast te vermijden.

St.
Ives-groep

Een groep schilders die gedurende de eerste helft van de jaren veertig in het plaatsje St.
lves aan de kust van Cornwall woonde en werkte.
De meest prominente leden van de groep waren Hepworth en Nicholson, die tijdens de Tweede Wereldoorlog naar het betreffende stadje waren verhuisd.
Hoewel elk van de leden zijn of haar eigen stijl had, werkten ze allemaal in de abstracte traditie en maakten ze werk dat sterk beïnvloed was door het licht, de zee en het landschap dat hen omringde.

Situationisme

Een radicale beweging, ontstaan in 1957 in Europa, die zich de omverwerping van het establishment ten doel stelde.
De situationisten hadden niet ëén uniforme stijl, maar deelden wel bepaalde opvattingen, zoals de overtuiging dat het kapitalisme kijkers had veranderd in passieve consumenten van mediabeelden.
Om deze tendens tegen te gaan namen ze hun toevlucht tot drastische methoden om de mensen te dwingen op een nieuwe manier naar kunst te kijken.
Ze streefden naar een kunst die de oude ideeën omtrent auteurschap omver zou werpen en de gevestigde kunstinstellingen ter discussie zou stellen.
Hun ideeën werden voornamelijk verspreid middels de geschriften van Guy Debord.
De situationisten, die zich vooral tijdens de algehele revolte van 1968 in Frankrijk roerden, wisten veel kunstenaars ertoe te brengen zich in hun werk te richten op de relatie tussen politiek, ideologie, kunst en maatschappelijke verandering.

Socialistisch realisme

De officiële stijl van de kunst in de Sovjet-Unie en andere communistische landen, gesanctioneerd in 1934, toen Stalin zich uitsprak tegen elke vorm van experiment.
Het doel was, volgens de statuten van de vereniging van Sovjetschrijvers, om 'een waarachtig, historisch specifiek beeld te geven van de werkelijkheid in zijn revolutionaire ontwikkeling'.
Socialistisch realisme werd gekenmerkt door een geïdealiseerde voorstelling van heroische arbeiders en soldaten, in een naturalistische stijl.

Spazialismo

Een avant-garde-beweging, in het leven geroepen in 1946 door de Italiaanse kunstenaar Fontane.
Hij probeerde zich te bevrijden van het tweedimensionale vlak van een schilderij en maakte, in zijn pogingen werkelijke ruimte in zijn werk aan te brengen, gaten of kerven in het doek: vandaar de naam 'spazialismo', wat zoveel als 'ruimteïsme' betekent.
In 1947 maakte hij een Zwarte, ruimtelijke environment, een geheel zwart geschilderd vertrek, een vorm van installatiekunst avant-la-lettre.
Zijn cerebrale benadering van het schilderen maakte mede de weg vrij voor de conceptuele kunst.

De Stijl

De naam van zowel een beweging als een tijdschrift, opgericht in 1917 door de Nederlanders Van Doesburg en Mondriaan.
Zij vonden dat de kunst diende te streven naar volledige harmonie, orde en helderheid, in een doorlopend proces van verfijning.
Het werk van De Stijl was derhalve streng en geometrisch van opzet, met veel rechthoekige vormen.
Het was opgebouwd uit de meest eenvoudige elementen: rechte lijnen en zuivere, primaire kleuren.
De doelstellingen van de beweging waren filosofisch van aard en geworteld in het idee dat kunst op de een of andere manier het mysterie en de ordening van het universum diende te weerspiegelen.
Na de dood van Van Doesburg in 1931 kwam er een einde aan de beweging, die van diepgaande invloed is geweest op de architectuur en de kunst in Europa.

Suprematisme

Een beweging, opgericht in 1915 door de Russische schilder Malevich.
Binnen een volkomen abstracte kunst stond hij de suprematie van geometrische vormen voor.
De weergave van zowel voorwerpen als ideeën werd volkomen afgewezen.
Malevich' opvattingen werden het best samengevat in zijn beroemde schilderij Wit vierkant — een wit vierkant op een witte achtergrond — dat het embleem van de beweging zou worden.
Hoewel de beweging in Rusland weinig weerklank vond en slechts een beperkt aantal navolgers kende, had zij wel veel invloed op Kandinsky en de schilders van De Stijl.
Wat betreft het streven de kunst terug te brengen tot zijn essentie loopt de beweging vooruit op het minimalisme.

Surrealisme

Het surrealisme ontstond in Frankrijk in de jaren twintig.
Naar de woorden van de belangrijkste theoreticus van de beweging, de schrijver André Breton, was het doel ervan 'de voor heen strijdige omstandigheden van droom en werkelijkheid op te heffen'.
De manieren waarop de schilders dit probeerden te bereiken liepen nogal uiteen.
Ze schilderden met fotografische precisie verwarrende, ongerijmde taferelen, schiepen vreemde creaturen uit een opeenhoping van alledaagse voorwerpen, of ontwikkelden technieken met behulp waarvan ze uitdrukking konden geven aan wat er in hun onbewuste leefde.
De surrealisten waren vooral geinteresseerd in de psychoanalyse en de opvattingen van Freud.
Hoewel hun schilderingen figuratief zijn vertegenwoordigen ze een onbekende wereld, met beelden die variëren van dromerig sereen tot huiveringwekkend visionair.

Tachisme

Een stroming in de Europese schilderkunst in de jaren vijftig en zestig, die een onderdeel vormde van de art informel-beweging.
De naam is afgeleid van het Franse woord 'tache' (dat 'vlek' betekent) en werd voor het eerst gebruikt in het begin van de jaren vijftig door de Franse kunstcriticus Charles Estienne.
Het tachisme staat dicht bij het abstract expressionisme en wordt gekenmerkt door de abstracte kleurvlekken die op het doek zijn aangebracht.

Vorticisme

Een Engelse avant-garde-beweging, opgericht in 1914 door Wyndham Lewis.
De naam 'vorticisme' is ontleend aan de opmerking van de Italiaanse, futuristische schilder Boccioni, dat alle creatieve kunst ontspringt aan een emotionele vortex (maalstroom).
Evenals de futuristen bedienden de vorticisten zich van een strenge, hoekige en hoogst dynamische stijl waarmee ze handeling en beweging zochten vast te leggen.
Hoewel het vorticisme de Eerste Wereldoorlog niet heeft overleefd, was destroming van belang als de eerste naar het abstracte neigende beweging in de Britse kunst.
Weens School Een avant-garde-groep, opgericht in 1897 door de schilder Klimt.
Zij wilde breken met de gevestigde kunstinstellingen en het niveau van de kunst- en kunstnijverheidsproducten in Oostenrijk opvijzelen tot dat van andere Europese landen.
Voor veel groepsleden vormde de Weense workshop het centrale punt.
De stijl van de school leunde aan tegen die van de art nouveau.
Ook in Munchen en Berlijn werden rond diezelfde tijd vergelijkbare scholen opgericht.